Điều chỉnh gối tựa đầu xe hơi là một thao tác kỹ thuật an toàn cơ bản nhưng cực kỳ quan trọng, nhằm mục đích giảm thiểu rủi ro chấn thương đốt sống cổ (whiplash) khi xảy ra va chạm từ phía sau. Bản chất của việc này không phải để tạo sự thoải mái, mà là thiết lập một hệ thống bảo vệ cổ (Neck protection system) hiệu quả.
Gối tựa đầu, hay chính xác hơn là “head restraint”, được thiết kế để hạn chế chuyển động đột ngột của đầu về phía sau trong một vụ tai nạn. Nếu cài đặt sai, nó có thể gây tác dụng ngược, trở thành điểm tựa làm tăng lực bẻ của cổ.
Theo Cục quản lý an toàn giao thông đường bộ quốc gia Mỹ (NHTSA), việc điều chỉnh đúng cách có thể giảm đáng kể nguy cơ chấn thương cột sống cổ. Bài viết này sẽ giúp bạn thực hiện thao tác này một cách chính xác và an toàn.
Chỉnh tư thế ngồi: Bắt đầu bằng việc điều chỉnh ghế lái sao cho lưng thẳng, vai tiếp xúc hoàn toàn với ghế và chân có thể đạp phanh hết hành trình.
Xác định nút điều chỉnh: Tìm nút bấm hoặc chốt khóa thường nằm ở phần chân của gối tựa đầu, nơi các thanh kim loại cắm vào ghế.
Điều chỉnh chiều cao: Nhấn nút và kéo gối tựa đầu lên hoặc xuống sao cho đỉnh của nó cao ngang hoặc cao hơn đỉnh đầu của bạn một chút, nhưng không được thấp hơn đỉnh tai.
Điều chỉnh khoảng cách: Đảm bảo khoảng cách từ phía sau đầu của bạn đến bề mặt gối tựa càng gần càng tốt, lý tưởng là dưới 7 cm.
Khóa và kiểm tra: Thả nút điều chỉnh và thử đẩy nhẹ gối tựa đầu để chắc chắn rằng nó đã được khóa chặt vào vị trí.
Chuẩn bị trước khi điều chỉnh gối tựa đầu xe hơi
Phương tiện: Đảm bảo xe đang đỗ ở một vị trí bằng phẳng, an toàn và đã tắt máy để bạn có thể tập trung hoàn toàn vào việc điều chỉnh.
Thông tin tham khảo: Có sẵn sách hướng dẫn sử dụng của xe. Mỗi dòng xe (như Mazda 3, Toyota Vios, KIA Morning) có thể có cơ chế chốt khóa hơi khác nhau.
Thời gian: Dành ra khoảng 3-5 phút. Mặc dù thao tác rất nhanh, bạn cần thời gian để cảm nhận và tinh chỉnh cho đúng vị trí tối ưu.
Người hỗ trợ (nếu có): Nhờ một người khác quan sát từ bên ngoài có thể giúp bạn xác định chiều cao và khoảng cách chính xác hơn.
5 bước chi tiết để điều chỉnh gối tựa đầu xe hơi
Bước 1: Điều chỉnh tư thế lái xe đúng chuẩn công thái học
Đầu tiên, hãy điều chỉnh ghế sao cho lưng và vai của bạn áp sát hoàn toàn vào mặt ghế. Đầu gối nên hơi chùng một chút khi bạn đạp hết chân phanh. Khi đặt cổ tay lên đỉnh vô lăng, cánh tay bạn phải thẳng. Đây là tư thế lái xe đúng giúp bạn kiểm soát xe tốt nhất và là điểm khởi đầu cho việc chỉnh gối tựa đầu.
5 bước chi tiết để điều chỉnh gối tựa đầu xe hơi
Bước 2: Xác định vị trí nút bấm hoặc chốt điều chỉnh
Hầu hết các loại xe đều có một nút bấm nhỏ hoặc một chốt khóa nằm ở phần nhựa ngay dưới chân gối tựa đầu, nơi hai thanh kim loại đi vào lưng ghế.
Thông thường, bạn sẽ cần nhấn và giữ nút này để có thể di chuyển gối tựa đầu lên hoặc xuống. Một số xe có thể yêu cầu nhấn cả hai nút ở hai bên chân gối cùng lúc. Nếu không tìm thấy, hãy tham khảo sách hướng dẫn sử dụng xe của bạn.
Bước 3: Cài đặt chiều cao gối tựa đầu theo tiêu chuẩn an toàn
Đây là bước quan trọng nhất để bảo vệ bạn khỏi chấn thương cổ. Chiều cao không đúng sẽ làm giảm hoặc mất hoàn toàn tác dụng của gối tựa đầu.
Theo khuyến nghị của Viện Bảo hiểm An toàn Đường cao tốc (IIHS), vị trí gối tựa đầu an toàn là khi đỉnh của gối tựa đầu phải cao ít nhất ngang bằng với đỉnh tai của bạn và lý tưởng nhất là cao ngang đỉnh đầu. Việc đặt gối quá thấp sẽ biến nó thành một điểm tựa nguy hiểm, có thể làm gãy cổ khi có va chạm từ phía sau.
Bước 4: Tinh chỉnh khoảng cách từ đầu đến gối tựa ở mức tối ưu
Khoảng cách tối ưu giúp giảm thiểu quãng đường đầu bị giật ngược về phía sau trước khi tiếp xúc với gối tựa, qua đó giảm lực tác động lên cổ.
Khoảng cách gối tựa đầu chuẩn nên càng gần càng tốt mà không làm bạn cảm thấy khó chịu hay bị đẩy đầu về phía trước. Con số lý tưởng được NHTSA và các tổ chức an toàn ô tô khác đưa ra là không quá 7 cm (khoảng 2.7 inch). Bạn có thể dùng các ngón tay để ước lượng khoảng cách này.
Bước 5: Kiểm tra lần cuối và đảm bảo gối tựa đầu đã được khóa chắc chắn
Sau khi đã cài đặt xong chiều cao và khoảng cách, hãy đảm bảo gối tựa đầu không bị lỏng lẻo.
Hãy thả nút điều chỉnh ra và dùng tay đẩy nhẹ gối tựa đầu lên xuống, tới lui. Nếu nó không di chuyển, có nghĩa là chốt khóa đã vào đúng vị trí. Đây là bước cuối cùng trong thao tác điều chỉnh gối tựa đầu, đảm bảo hệ thống bảo vệ cổ của bạn đã sẵn sàng hoạt động.
Khi nào nên điều chỉnh gối tựa đầu xe hơi và ai nên áp dụng?
Bạn nên điều chỉnh gối tựa đầu mỗi khi có sự thay đổi người lái xe, vì chiều cao và tư thế ngồi của mỗi người là khác nhau.
Hướng dẫn này áp dụng cho tất cả mọi người, bao gồm:
Mọi tài xế: Bất kể bạn lái xe hàng ngày hay không thường xuyên.
Mọi hành khách: Đặc biệt là hành khách ngồi ở ghế trước. Gối tựa đầu ở hàng ghế sau cũng cần được kiểm tra và điều chỉnh cho phù hợp với người ngồi.
Sau khi vệ sinh xe hoặc sửa chữa ghế: Quá trình này có thể làm thay đổi vị trí gối tựa đầu đã cài đặt trước đó.
Trường hợp không nên tự điều chỉnh là khi hệ thống chốt khóa bị hỏng hoặc kẹt cứng. Lúc này, bạn nên mang xe đến gara uy tín để được kiểm tra và sửa chữa, tránh làm hỏng cơ cấu an toàn.
Những lưu ý & cảnh báo quan trọng trước khi điều chỉnh gối tựa đầu xe hơi
Những lưu ý & cảnh báo quan trọng trước khi điều chỉnh gối tựa đầu xe hơi
Không bao giờ tháo gối tựa đầu: Một số người tháo gối tựa đầu vì lý do thẩm mỹ hoặc để có tầm nhìn tốt hơn. Đây là một hành động cực kỳ nguy hiểm, làm vô hiệu hóa hoàn toàn tính năng bảo vệ cổ.
Cẩn thận với các loại gối đệm phụ: Các loại gối tựa cổ bán trên thị trường có thể làm tăng khoảng cách giữa đầu và gối tựa chính, làm giảm hiệu quả bảo vệ. Nếu sử dụng, hãy chắc chắn rằng chúng không đẩy đầu bạn về phía trước quá nhiều.
Hiểu rõ về Gối tựa đầu chủ động (AHR): Một số xe hiện đại được trang bị hệ thống này. Gối sẽ tự động di chuyển về phía trước và lên trên khi có va chạm từ phía sau. Bạn vẫn cần điều chỉnh vị trí ban đầu của nó cho đúng.
Sau khi điều chỉnh gối tựa đầu xe hơi: cách kiểm tra & tối ưu kết quả
Sau khi hoàn thành các bước điều chỉnh, việc kiểm tra lại sẽ đảm bảo bạn đã thiết lập vị trí an toàn và thoải mái nhất.
Kiểm tra bằng cảm nhận: Ngồi thẳng lưng và cảm nhận. Đầu bạn không nên bị đẩy về phía trước. Vị trí đúng sẽ cho cảm giác gối tựa đầu đang “sẵn sàng” ở ngay phía sau đầu bạn.
Sử dụng gương chiếu hậu: Bạn có thể liếc nhìn gương chiếu hậu trung tâm để ước lượng chiều cao của gối tựa đầu so với đỉnh đầu của mình.
Nhờ người khác kiểm tra: Đây là cách hiệu quả nhất. Nhờ một người đứng bên ngoài xe và nhìn ngang để xác nhận chiều cao và khoảng cách đã đúng theo tiêu chuẩn hay chưa.
Tạo thói quen: Hãy biến việc kiểm tra gối tựa đầu thành một phần của thói quen kiểm tra an toàn trước khi lái xe, cùng với việc chỉnh gương, thắt dây an toàn.
Lỗi thường gặp khi điều chỉnh gối tựa đầu xe hơi & cách xử lý
Lỗi 1: Gối tựa đầu được đặt quá thấp so với đỉnh đầu
Đây là lỗi nguy hiểm nhất. Khi gối tựa đầu quá thấp, nó sẽ hoạt động như một điểm đòn bẩy trong va chạm, khiến đầu bị ngửa ra sau một cách dữ dội hơn, làm tăng nguy cơ chấn thương đốt sống cổ nghiêm trọng.
Dấu hiệu: Đỉnh gối tựa đầu nằm dưới ngang tai của bạn.
Nguyên nhân: Người dùng không biết tiêu chuẩn an toàn hoặc chỉ chỉnh cho vừa tầm vai.
Cách xử lý: Luôn đảm bảo đỉnh gối tựa đầu cao ít nhất ngang đỉnh tai, tốt nhất là ngang đỉnh đầu.
Lỗi thường gặp khi điều chỉnh gối tựa đầu xe hơi & cách xử lý
Lỗi 2: Khoảng cách giữa đầu và gối tựa quá xa
Khoảng cách quá xa cho phép đầu có gia tốc lớn hơn khi bị giật ngược về phía sau, tạo ra một cú va đập mạnh hơn vào gối tựa và gây ra chấn thương dạng “roi quất” (whiplash).
Dấu hiệu: Bạn có thể đặt vừa một nắm tay vào khoảng trống giữa đầu và gối tựa.
Nguyên nhân: Tư thế ngồi quá nghiêng về phía trước hoặc thiết kế ghế không tối ưu.
Cách xử lý: Điều chỉnh lại độ ngả của lưng ghế để thẳng hơn. Nếu không thể giảm khoảng cách, hãy ý thức được rủi ro và lái xe cẩn thận hơn.
Lỗi 3: Nút điều chỉnh bị kẹt hoặc khó thao tác
Theo thời gian, bụi bẩn hoặc thiếu bôi trơn có thể làm cho cơ cấu điều chỉnh bị kẹt.
Dấu hiệu: Nút bấm rất cứng, không nhấn được hoặc nhấn được nhưng không thể di chuyển gối tựa.
Nguyên nhân: Kẹt cơ khí, bụi bẩn, hoặc hỏng hóc.
Cách xử lý: Thử vừa nhấn nút vừa lắc nhẹ gối tựa đầu. Nếu vẫn không được, không nên dùng lực quá mạnh. Hãy tham khảo sách hướng dẫn hoặc mang xe đến trung tâm bảo dưỡng để được hỗ trợ.
Câu hỏi thường gặp về cách điều chỉnh gối tựa đầu xe hơi
Gối tựa đầu chủ động là gì và cách hoạt động?
Gối tựa đầu chủ động (Active Head Restraint – AHR) là một hệ thống an toàn tiên tiến. Khi có va chạm từ phía sau, áp lực của cơ thể người ngồi lên lưng ghế sẽ kích hoạt một cơ chế đòn bẩy, đẩy gối tựa đầu di chuyển lên trên và về phía trước để “đón” lấy đầu, giúp giảm thiểu chấn thương cổ.
Tại sao gối tựa đầu ở hàng ghế sau cũng quan trọng?
Tại sao gối tựa đầu ở hàng ghế sau cũng quan trọng? Mọi hành khách trên xe đều có nguy cơ bị chấn thương cổ khi có va chạm. Vì vậy, việc điều chỉnh gối tựa đầu cho người ngồi ở hàng ghế sau cũng quan trọng không kém, đặc biệt là trong những chuyến đi dài.
Tôi có nên mua thêm gối đệm cổ gắn ngoài không?
Việc này cần cân nhắc kỹ. Gối đệm có thể mang lại sự thoải mái nhưng nếu nó quá dày, nó sẽ làm tăng khoảng cách an toàn giữa đầu và gối tựa chính của xe, tiềm ẩn rủi ro khi có va chạm. Nếu sử dụng, hãy chọn loại mỏng và đảm bảo nó không ảnh hưởng đến vị trí an toàn.
Xin chào, tôi là Lê Hải – người sáng lập và hiện đang là đại diện của Autocareplus.vn, một nền tảng chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm chuyên sâu về ô tô, bảo dưỡng và tư vấn mua bán xe tại Việt Nam.Tôi bắt đầu sự nghiệp kinh doanh từ năm 2015 tại Tập đoàn Masan, nơi tôi có cơ hội làm việc với các chuỗi siêu thị lớn và phát triển kỹ năng quản lý đội nhóm. Sau 2 năm, tôi được đề bạt lên vị trí trưởng nhóm kinh doanh và được vinh danh là nhân viên xuất sắc năm 2017.Từ năm 2019, tôi chuyển hướng sang lĩnh vực ô tô – niềm đam mê thực sự của tôi – và gia nhập Tập đoàn Hyundai. Trong suốt 3 năm làm việc tại đây, tôi liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu về doanh số, với mức tăng trưởng từ 10% đến 13% mỗi năm. Năm 2021, tôi lọt vào Top 1 nhân viên có KPI cao nhất quý 2. Tôi có nhiều kinh nghiệm trong việc tư vấn sản phẩm, thấu hiểu nhu cầu khách hàng và xây dựng chiến lược chăm sóc sau bán hàng hiệu quả.Với hơn 7 năm làm việc thực tế trong ngành, tôi hiểu rằng mua một chiếc xe không chỉ là giao dịch – mà còn là một quyết định lớn cần sự tư vấn trung thực và khách quan. Chính vì vậy, tôi thành lập Autocareplus.vn để giúp khách hàng có thêm một kênh thông tin tin cậy, dễ hiểu và cập nhật.Tại đây, tôi chia sẻ kinh nghiệm mua xe, đánh giá sản phẩm, mẹo chăm sóc xe, cũng như những thay đổi của thị trường để giúp bạn lựa chọn chiếc xe phù hợp nhất với nhu cầu và ngân sách của mình.
Tác giả:
Lê Hải
