Tác giả:
Lê Hải
QCVN 123:2024/BGTVT là Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Thiết bị an toàn cho trẻ em dùng trên xe ô tô do Bộ Giao thông vận tải ban hành kèm theo Thông tư 48/2024/TT-BGTVT. Quy chuẩn này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, đóng vai trò là cơ sở pháp lý để chuẩn hóa, kiểm tra và chứng nhận chất lượng cho các loại ghế an toàn, thiết bị giữ trẻ em (CRS/ECRS) tại Việt Nam.
Với vai trò là Founder & CEO của Auto Care Plus, Lê Hải đã dành nhiều năm nghiên cứu và cung cấp các giải pháp phụ kiện ô tô an toàn, chất lượng. Tôi hiểu rõ những băn khoăn của bạn và mong muốn mang đến một cái nhìn toàn diện, dễ hiểu nhất về QCVN 123:2024/BGTVT, giúp bạn tự tin hơn trong việc bảo vệ con yêu trên mọi hành trình.
Nội dung chính
TogglePhạm vi điều chỉnh của Quy chuẩn này tập trung vào việc kiểm tra và chứng nhận sự phù hợp đối với thiết bị an toàn cho trẻ em. Quy chuẩn áp dụng cho hai loại thiết bị chính: Hệ thống ghế trẻ em CRS (Child Restraint System) và Hệ thống ghế trẻ em nâng cao ECRS (Enhanced Child Restraint System). Các loại ghế này bao gồm từ nôi sơ sinh đến ghế nâng cho trẻ lớn hơn, đảm bảo mọi lứa tuổi đều có thiết bị bảo vệ phù hợp.
Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT yêu cầu sự tuân thủ từ nhiều đối tượng khác nhau để đảm bảo an toàn toàn diện. Các cơ sở sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu thiết bị an toàn cho trẻ em phải đảm bảo sản phẩm của mình đạt chứng nhận QCVN 123:2024/BGTVT trước khi đưa ra thị trường. Tương tự, các cơ sở sản xuất, lắp ráp xe ô tô cũng cần chú ý đến khả năng tương thích của xe với các loại ghế an toàn.
Các tổ chức, cá nhân liên quan đến việc đánh giá sự phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm định chất lượng. Đặc biệt, người lái xe cũng là đối tượng cần tuân thủ: yêu cầu sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m khi ngồi trên xe ô tô, trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách.
Nội dung cốt lõi của QCVN 123:2024/BGTVT tập trung vào việc định nghĩa, phân loại và đặt ra các yêu cầu kỹ thuật, an toàn nghiêm ngặt cho thiết bị an toàn trẻ em.
Thiết bị an toàn cho trẻ em là các tổ hợp chuyên dụng (ghế, nôi, đệm nâng) được thiết kế riêng để bảo vệ trẻ khỏi chấn thương khi tham gia giao thông. Chúng giúp cố định cơ thể, giảm thiểu lực va đập và giữ dây đai an toàn ở vị trí đúng chuẩn.Luật giao thông hiện hành yêu cầu sử dụng thiết bị này khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 m.
Quy chuẩn phân loại thành Hệ thống ghế trẻ em CRS (Child Restraint System) và Hệ thống ghế trẻ em nâng cao ECRS (Enhanced Child Restraint System).
Đối với Hệ thống ghế trẻ em CRS, Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT phân loại ghế theo cân nặng của trẻ thành 5 nhóm chính, giúp phụ huynh lựa chọn ghế ô tô phù hợp với độ tuổi, cân nặng, chiều cao của trẻ.
Việc tuân thủ phân loại này là rất quan trọng để đảm bảo ghế phát huy tối đa hiệu quả bảo vệ.
Quy chuẩn đặt ra nhiều yêu cầu kỹ thuật và an toàn quan trọng để đảm bảo chất lượng ghế an toàn trẻ em. Ghế phải phù hợp để lắp đặt lên xe ô tô, không có cạnh sắc hoặc phần nhô gây hư hại quần áo hay vỏ bọc ghế xe.
Các bộ phận cứng không được lộ cạnh sắc làm mòn dây đai. Khóa an toàn phải dễ thao tác, có nút nhấn mở khóa màu đỏ và luôn đóng ở mọi vị trí. Chiều rộng tối thiểu của dây đai tại điểm tiếp xúc với trẻ em là 25mm.
Đặc biệt, ghế phải vượt qua các bài thử nghiệm va chạm trực diện và va chạm từ phía sau để đo lường mức độ bảo vệ vùng đầu, cổ và cột sống của trẻ, giảm thiểu rủi ro chấn thương và tử vong khi xảy ra va chạm.
Để đảm bảo người tiêu dùng có đủ thông tin cần thiết, Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT quy định rõ ràng về ghi nhãn và hướng dẫn sử dụng. Sản phẩm phải được ghi nhãn theo quy định, với nhãn cố định thể hiện rõ giới hạn cân nặng/chiều cao phù hợp, hướng lắp đặt và các cảnh báo an toàn bằng tiếng Việt.
Ngoài ra, ghế trẻ em phải đi kèm hướng dẫn sử dụng rõ ràng, dễ hiểu bằng tiếng Việt để tránh sai sót trong quá trình lắp đặt và sử dụng ghế an toàn đúng cách. Đây là một yếu tố quan trọng giúp phụ huynh tự tin hơn khi lựa chọn và sử dụng ghế an toàn cho con.
Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT có hiệu lực thi hành chính thức từ ngày 01/01/2026. Đây là mốc thời gian quan trọng đánh dấu sự bắt đầu của việc áp dụng QCVN 123:2024/BGTVT cho ghế ô tô trẻ em, yêu cầu các sản phẩm mới phải đạt chuẩn và các đối tượng liên quan phải tuân thủ.
Mặc dù có hiệu lực từ đầu năm 2026, Quy chuẩn cũng có lộ trình chuyển tiếp để các doanh nghiệp có thời gian thích nghi. Cụ thể, trước ngày 01/07 năm 2026, việc công bố hợp quy đối với thiết bị an toàn cho trẻ em dùng trên xe ô tô vẫn thực hiện theo QCVN 123:2024/BGTVT.
Kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, việc quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa sẽ thực hiện theo Luật số 78/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và Nghị định số 37/2026/NĐ-CP.
Theo đó, sản phẩm sẽ được phân loại theo mức độ rủi ro (thấp, trung bình, cao) để áp dụng biện pháp quản lý và yêu cầu chứng nhận tương ứng.
Người lái xe không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng. Mức phạt này nhấn mạnh tầm quan trọng của QCVN 123:2024/BGTVT đối với an toàn trẻ em trên ô tô và khuyến khích mọi người chấp hành nghiêm túc.
Bên cạnh Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 cũng có những quy định quan trọng liên quan đến trẻ em trên ô tô. Luật này quy định trẻ em dưới 10 tuổi và dưới 1,35 mét không được ngồi ghế trước ô tô (trừ xe chỉ có một hàng ghế) và phải trang bị ghế an toàn cho trẻ em.
Quy định này có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 (hoặc 01/7/2026 tùy theo cách diễn giải của các nguồn). Tuy nhiên, các xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách sẽ được miễn trừ quy định này. Những quy định này cùng nhau tạo thành một hệ thống pháp luật chặt chẽ nhằm bảo vệ trẻ em khi tham gia giao thông.
Một trong những dấu hiệu quan trọng nhất để nhận biết ghế ô tô trẻ em đạt chuẩn là dấu hợp quy CR. Dấu này thường được in hoặc dán cố định trên sản phẩm, thể hiện rằng sản phẩm đã được kiểm định chất lượng và phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Ngoài ra, thông tin trên bao bì sản phẩm cũng cần rõ ràng, bao gồm giới hạn cân nặng/chiều cao phù hợp, hướng lắp đặt và các cảnh báo an toàn bằng tiếng Việt. Việc kiểm tra kỹ các thông tin này giúp phụ huynh tự tin hơn khi lựa chọn ghế ô tô phù hợp.
Khi mua ghế ô tô cho bé, phụ huynh nên yêu cầu nhà cung cấp cung cấp đầy đủ thông tin và giấy tờ chứng nhận QCVN 123:2024/BGTVT. Bạn có thể hỏi về giấy chứng nhận hợp quy của sản phẩm, được cấp bởi các tổ chức chứng nhận được Cục Đăng kiểm Việt Nam chỉ định.
Việc kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ và các chứng nhận liên quan sẽ giúp bạn xác minh tính hợp pháp và chất lượng của sản phẩm. Auto Care Plus luôn cam kết cung cấp các sản phẩm có đầy đủ giấy tờ chứng nhận, giúp khách hàng yên tâm về chất lượng và sự tuân thủ QCVN 123:2024/BGTVT.
Quy trình quản lý và chứng nhận sản phẩm theo QCVN 123:2024/BGTVT được thực hiện chặt chẽ để đảm bảo chất lượng. Thiết bị an toàn cho trẻ em cần được công bố hợp quy tại Sở Giao thông vận tải nơi đăng ký sản xuất trước khi lưu thông trên thị trường. Các cơ sở sản xuất trong nước thực hiện đánh giá sự phù hợp theo phương thức 5, trong khi sản phẩm nhập khẩu thực hiện theo phương thức 7.
Doanh nghiệp chịu trách nhiệm về tính hợp pháp, đầy đủ, chính xác của hồ sơ, tài liệu kỹ thuật và chất lượng sản phẩm đưa ra thị trường. Quy trình này đảm bảo rằng chỉ những sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn ghế trẻ em mới được phép đến tay người tiêu dùng.
Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT được xây dựng dựa trên các Quy định kỹ thuật số 44 (UN Regulation No.44, revision 3) và Quy định kỹ thuật số 129 (UN Regulation No.129) của Liên hợp quốc.
UN Regulation No.44 là tiêu chuẩn cũ hơn, phân loại ghế theo cân nặng, trong khi UN Regulation No.129 (còn gọi là i-Size) là tiêu chuẩn mới hơn, phân loại ghế theo chiều cao và nhấn mạnh việc sử dụng hệ thống ISOFIX, mang lại mức độ an toàn cao hơn.
Đây là một câu hỏi thường gặp đối với phụ huynh và nhà nhập khẩu. Hiện tại, Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT yêu cầu tất cả các thiết bị an toàn cho trẻ em lưu hành tại Việt Nam phải được công bố hợp quy theo quy chuẩn này.
Do đó, ngay cả khi một chiếc ghế đã đạt các tiêu chuẩn quốc tế như ECE R44/04 hoặc ECE R129 (i-Size), nó vẫn cần phải trải qua quy trình chứng nhận và công bố hợp quy theo QCVN 123:2024/BGTVT để được phép lưu hành chính thức tại Việt Nam.
Lợi ích lớn nhất của QCVN 123:2024/BGTVT là giảm thiểu đáng kể rủi ro chấn thương và tử vong cho trẻ em khi xảy ra va chạm. Các yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt về thử nghiệm va chạm, độ bền vật liệu và thiết kế dây đai an toàn giúp ghế an toàn trẻ em phát huy tối đa khả năng bảo vệ.
Khi trẻ được đặt đúng cách trong ghế đạt chuẩn, lực tác động từ va chạm sẽ được phân tán hiệu quả, bảo vệ các vùng cơ thể nhạy cảm như đầu, cổ và cột sống của trẻ.
Với QCVN 123:2024/BGTVT, phụ huynh có thể yên tâm hơn rất nhiều khi lựa chọn ghế ô tô cho bé. Quy chuẩn này cung cấp một tiêu chuẩn rõ ràng, minh bạch về chất lượng và an toàn, giúp phụ huynh dễ dàng nhận biết sản phẩm đạt chuẩn thông qua dấu hợp quy CR và các thông tin ghi nhãn.
Việc áp dụng QCVN 123:2024/BGTVT sẽ thúc đẩy thị trường ghế ô tô trẻ em tại Việt Nam phát triển theo hướng tích cực. Các nhà sản xuất và nhập khẩu sẽ phải nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng các tiêu chuẩn mới, từ đó loại bỏ các sản phẩm không đạt chuẩn.
Ngoài việc bảo vệ trong trường hợp va chạm, ghế an toàn trẻ em đạt chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT còn đảm bảo tư thế ngồi đúng cho bé. Điều này rất quan trọng đối với sự phát triển xương khớp của trẻ nhỏ, đặc biệt là trong những chuyến đi dài. Ghế được thiết kế để hỗ trợ cột sống và đầu của bé một cách tối ưu, giúp bé thoải mái và an toàn hơn.
Để lựa chọn ghế ô tô phù hợp, phụ huynh cần xem xét kỹ độ tuổi, cân nặng và chiều cao của trẻ, cùng với loại xe đang sử dụng. Ghế ô tô cho bé được phân loại theo các nhóm cân nặng/chiều cao cụ thể theo QCVN 123:2024/BGTVT, đảm bảo sự vừa vặn và an toàn tối ưu.
Hãy đo chiều cao và cân nặng của con bạn một cách chính xác trước khi mua. Đồng thời, kiểm tra khả năng tương thích của ghế với hệ thống lắp đặt trên xe của bạn, ví dụ như hệ thống ISOFIX, để đảm bảo việc lắp đặt ghế trẻ em đúng cách. Đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia để có lựa chọn tốt nhất.
Luôn đọc kỹ hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt đi kèm sản phẩm và làm theo từng bước. Đảm bảo ghế được cố định chắc chắn, không bị lung lay quá mức. Dây đai an toàn phải được thắt chặt vừa phải, không quá lỏng cũng không quá chặt, và không bị xoắn.
Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, ghế cần được lắp đặt quay mặt về phía sau càng lâu càng tốt để bảo vệ đầu và cổ. Tuân thủ QCVN 123:2024/BGTVT và hướng dẫn của nhà sản xuất là cách tốt nhất để bảo vệ con bạn.
Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT chủ yếu áp dụng cho các sản phẩm thiết bị an toàn cho trẻ em được sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và lưu thông trên thị trường Việt Nam kể từ ngày quy chuẩn có hiệu lực. Đối với ghế ô tô trẻ em đang sử dụng trước thời điểm quy chuẩn có hiệu lực, hiện tại chưa có quy định cụ thể yêu cầu phải thay thế hoặc chứng nhận lại. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tối đa cho trẻ, Auto Care Plus khuyến nghị phụ huynh nên kiểm tra xem ghế hiện tại có đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn tương đương hay không và cân nhắc nâng cấp lên sản phẩm đạt chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT khi có điều kiện.
Quy định về việc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m áp dụng cho người lái xe ô tô nói chung. Tuy nhiên, có một trường hợp được miễn trừ là xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách. Điều này có nghĩa là, đối với xe cá nhân hoặc xe không thuộc diện kinh doanh vận tải hành khách, việc trang bị và sử dụng ghế an toàn cho trẻ em là bắt buộc theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 và Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT.
Để biết một sản phẩm ghế trẻ em đã được chứng nhận hợp quy theo QCVN 123:2024/BGTVT, bạn cần tìm kiếm dấu hợp quy CR trên sản phẩm hoặc bao bì. Dấu này là minh chứng cho việc sản phẩm đã trải qua quá trình kiểm định chất lượng và tuân thủ các yêu cầu của quy chuẩn. Ngoài ra, bạn có thể yêu cầu nhà cung cấp cung cấp giấy tờ chứng nhận hợp quy từ các tổ chức được Cục Đăng kiểm Việt Nam chỉ định. Auto Care Plus luôn cung cấp đầy đủ thông tin và giấy tờ liên quan để khách hàng có thể kiểm tra.
Bạn có thể tìm Thông tư số 48/2024/TT-BGTVT và các văn bản pháp luật liên quan trên cổng thông tin điện tử của Bộ Giao thông Vận tải (BGTVT) hoặc các trang thông tin pháp luật uy tín của Chính phủ. Các văn bản này thường được công bố công khai để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận và tìm hiểu. Việc tra cứu trực tiếp từ nguồn chính thống sẽ đảm bảo bạn nhận được thông tin chính xác và đầy đủ nhất về Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT quy định gì về ghế ngồi ô tô trẻ em.
QCVN 123:2024/BGTVT là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia bắt buộc áp dụng tại Việt Nam, mang tính pháp lý cao nhất đối với thiết bị an toàn cho trẻ em. Mặc dù được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế như UN Regulation No.44 và UN Regulation No.129, nhưng việc có một quy chuẩn riêng của Việt Nam giúp đảm bảo rằng các sản phẩm lưu hành trên thị trường nội địa đều phải trải qua quy trình kiểm định và chứng nhận theo quy định của pháp luật Việt Nam. Điều này tạo ra sự thống nhất trong quản lý chất lượng và tăng cường trách nhiệm của nhà sản xuất, nhập khẩu, từ đó nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ em trên ô tô tại Việt Nam.
